Мақалада азаматтық іс бойынша талап арыз берудегі соттылықтың алғы шарттарының бірі – жауапкердің орналасқан жері бойынша талап қою жайлы айтылады. Сотқа талап арыздарды дайындау және беру кезінде дауды сотта қарау мәселелері өзекті болып қала береді.

Талап арыз берген адамдар Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне сай жеке тұлғаға қатысты талап-арыздар оның тұрғылықты жері бойынша сотқа, ал заңды тұлғаға-оның орналасқан жері бойынша қойылады. Сонымен қатар, іс жүргізу заңы келісімшарттық юрисдикцияны бөлек анықтайды, яғни, іс жүргізу заңнамасына сәйкес тараптар істің аумақтық юрисдикциясын жазбаша түрде анықтауға құқылы. Осылайша, заң шығарушы Тараптарға заңда көзделген талаптар бойынша айрықша соттылықтан басқа, осы норма бойынша шарттық аумақтық соттылықты белгілеу құқығын береді.

Жауапкердің орналасқан жері бойынша талап қоюдың тәртібі мен талаптары айтыла келіп, болашақта талап қоюшының құқықтарын қорғау бойынша шаралар ұсынылады.