Перейти к основному контенту Перейти к главному меню навигации Перейти к нижнему колонтитулу сайта
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Юриспруденция сериясы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ЖАҺАНДАНУ ЖӘНЕ ИННОВАЦИЯЛАР: ҚҰҚЫҚТЫҚ ПРОБЛЕМАЛАР ЖӘНЕ ПЕРСПЕКТИВАЛАР

Жарияланды December 2025
Q Университеті
Аннотация

Мақалада білім беру қызметін ұйымдастырудың мазмұнына, нысандары мен әдістеріне елеулі әсер ететін жаһандану және цифрландыру тұрғысынан Қазақстан Республикасының жоғары білім беру трансформациясының ерекшеліктері қарастырылады.Цифрлық қоғамға өту, халықаралық интеграцияны күшейту, жасанды интеллект және онлайн-коммуникация технологияларын дамыту елдің білім беру жүйесін жаңғырту үшін жаңа мүмкіндіктер жасайды, бірақ сонымен бірге оның алдына бірқатар елеулі сын-қатерлер қояды.

Талдау барысында қазақстандық жоғары оқу орындарын дамытудың негізгі бағыттары айқындалды: білім беру кеңістігін интернационалдандыру, цифрлық технологияларды белсенді енгізу, университеттердің академиялық дербестігін кеңейту, сондай-ақ Төртінші өнеркәсіптік революция аясында түлектерге өзін-өзі табысты жүзеге асыру үшін қажетті болашақ құзыреттерін қалыптастыру. Интернационализация студенттер мен оқытушылардың академиялық ұтқырлығынан ғана емес, білім беру бағдарламаларын халықаралық стандарттарға бейімдеуден, екі тілде және ағылшын тілінде оқытуды дамытудан, Қазақстанның жоғары оқу орындарының жаһандық рейтингтер мен халықаралық ғылыми-білім беру жобаларына қатысуынан көрініс табады.

Жоғары білім беруді цифрландыру оқытудың қолжетімділігі мен сапасын арттыруға, білім беру траекторияларын дараландыру, дамыту үшін мүмкіндіктерді кеңейтуге ықпал ететін стратегиялық бағыт ретінде қарастырылады. Электрондық кітапханалар мен онлайн курстар. Сонымен қатар, бұл үдеріс сандық теңсіздік тәуекелімен, заманауи технологияларға қолжетімділіктің әркелкілігімен және оқытушылар мен студенттердің бір бөлігінің сандық сауаттылығының жеткіліксіздігімен байланысты екені атап өтілді.

Мақалада ғылыми зерттеулердің басымдықтарын, білім беру стратегиялары мен кадр саясатын дербес айқындауға қабілетті бәсекеге қабілетті университеттерді дамытудың маңызды шарты ретінде қаралатын академиялық автономия мәселелеріне ерекше назар аударылған. Сонымен қатар білім беру сапасына, академиялық этиканы сақтауға және білім берудің рухани-адамгершілік негіздерін нығайтуға ЖОО-лардың жауапкершілігі қажеттілігіне баса назар аударылады.

Мақаланың авторлары жаһандану үдерістерінің қарама-қайшы сипатына назар аударады: бір жағынан, олар білім беру ортасының ашықтығына, инновациялылығы мен ұтқырлығына ықпал етеді, екінші жағынан - мәдени бірегейліктің жоғалуына, инновациялардың қалыптасуына және білім берудің гуманитарлық негіздерінің әлсіреуіне әкелуі мүмкін.

PDF (English)