Перейти к основному контенту Перейти к главному меню навигации Перейти к нижнему колонтитулу сайта
Вестник КазНПУ имени Абая. Серия: Юриспруденция

КӨШІ-ҚОН САЯСАТЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ: ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ЖӘНЕ КӨШІ-ҚОНДЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ ҚАЗІРГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Опубликован September 2026
Қонаев университеті
Аннотация

Мақалада көші-қон саясатының заңнамалық базасын қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздері және Қазақстан Республикасындағы көші-қон процестерін құқықтық реттеудің өзекті мәселелері зерделенеді. Зерттеудің негізгі мақсаты – көші-қон саясатының тұжырымдамалық негіздерін жүйелеу, ішкі және сыртқы көші-қон ағындарын құқықтық реттеудің қазіргі бағыттарын талдау және қолданыстағы заңнаманы жетілдіру бойынша ғылыми негізделген ұсыныстар әзірлеу. Зерттеу барысында жалпығылыми және арнайы заңдық әдістер кешенді түрде қолданылды.

Көші-қон құқығын отандық құқық жүйесіндегі дербес сала ретінде қарастыру мәселесі, оның пәні мен құқықтық реттеу әдістеріне қатысты ғылыми пікірталастар, сондай-ақ Қазақстанның көші-қон заңнамасының тарихи эволюциясы талданды. Ішкі көші-қон аясында халықты есепке алу жүйесіндегі олқылықтар, өңіраралық еңбек ұтқырлығын ынталандыру тетіктерінің жеткіліксіздігі және климаттық факторлардың ықпалы қарастырылды. Сыртқы көші-қон бағытында заңсыз көші-қон мәселелері, қандастардың интеграциялық мәртебесі және шетелдік білікті мамандарды тартудың квоталық тетіктерін жетілдіру қажеттілігі айқындалды.

Авторлар көші-қон заңнамасын жүйелеу және кодификациялау, оның ішінде бірыңғай Көші-қон кодексін қабылдау, көші-қон процестерін цифрландыру, халықаралық-құқықтық ынтымақтастықты кеңейту, мигранттардың әлеуметтік-құқықтық кепілдіктерін күшейту және заң шығару практикасының академиялық ғылыммен байланысын нығайту қажеттілігін негіздейді. Қорытындыда көші-қон саясаты елдің бәсекеге қабілеттілігі мен демографиялық тепе-теңдігін қамтамасыз етудің стратегиялық құралы ретінде бағаланып, оны жетілдіруде мемлекеттік органдар, ғылыми орта және азаматтық қоғам арасындағы үшжақты диалогтың маңызды рөлі атап өтіледі.

pdf (Қазақ)